Merhaba. Bu yazımda özellikle teknoloji ve sosyal medya ile sonralardan tanışan kitleye yönelik bir yazı yazmak istedim. Zamanın hızlandığı ve jenerasyon farkının 7 yıldan daha az sürelere düştüğü bu yüzyılda gençler ile ebeveynleri ya da bir başka deyiş ile yetişkinler arasında iletişim problemleri yaşanmaya başladı.

Literatürde “sanalca” adı verilen bir dil geliştiren gençler ayrıca sosyal ağ sitelerinde farklı kısaltmalar ve deyimler oluşturmuştur. Özellikle gençler arasında popüler olan Instagram, Snapchat ve Twitter gibi sosyal ağ platformlarında bu tarz deyim ve kısaltmaları görebiliyoruz.

Anaerkil ile başlayıp ataerkil ile devam eden ve son olarak da çocuk-erkile dönmüş bir toplumda genç nesil ile iletişime geçmek için bu deyimleri ve dili bilmek kaçınılmaz olmuştur.

Çünkü çağ çoğunlukla onlara hitap etmektedir. Bu yüzden ebeveynler ve yetişkinler için mini bir sosyal medya sözlüğü derlemek istedim. Zira üniversitede teknoloji ile ilgilenmeme rağmen çoğu zaman öğrencilerimin ne dediğini anlayamıyorum.

Açıklama yaptıklarında “Aa bu muymuş?!” diyorum. Bunun sonucunda öğrencilerim bana, ben de onlara gülüyorum. Fakat onların zamanında, onların dilinden konuşmak gerektiğini de biliyorum. Peki, iyi mi kötü mü? Bunun cevabı tartışılır olsa da görünen bu. Bu açıdan yazımda genç nesil arasında dönen sosyal medya terimleri, kısaltmaları ve deyimlerinin karşılıklarını derledim ve size sunuyorum efendim. Daha bir sürü terim vardır fakat en bilinenler bu yazıda. Buyurunuz, eğlence zamanı. Haydi başlayalım:)

DM (Direct Message) atmak: Özellikle Instagram ile sıklaşan bir terim. Bir kişiye ya da hesaba özelden mesaj atmak anlamına gelmektedir. Öğrencilerim tarafından “DM’den yürüdüm hocam” cümlesi buradan geliyor galiba 🙂

Stalker ve Stalklamak: Sosyal ağlardabir kişinin başka bir hesabı ya da kişiyi gizli bir şekilde araştırması ya da fotoğraflarına bakması olarak ortaya çıkan bir terimdir. Bu eylemi yapan kişiye “stalker”, eyleme ise “stalklamak” denir. Ama dikkat etmekte fayda var. Çünkü stalk yaparken eliniz yanlışlıkla eski fotoğrafları beğenirse yakayı ele verdiniz demektir. 🙂

Favlamak: Genellikle Twitter’da kullanılan bir terim. Beğenilen bir tweet ya da fotoğrafı favorilere eklemek anlamına gelir fakat zamanla kısaltılarak “favlamak” ismini almıştır. Sağolsun öğrencilerim sınav önceleri yazdığım yazıları beğenir ve favorilere alırlar 🙂

Story atmak: Türkçe’de karşılığı hikâye atmaktır. Son zamanlarda Snapchat uygulamasından Instagram’a kaptırılan bir özellik. Anlık hikâye atarak birtakım yazı ve video paylaşımında bulunmak eylemidir. 24 saatlik ömrü olan bu hikâyeler şu ara gençlerin en sevdikleri arasında, hele “storylere kim baktı” stalkı daha popüler. 🙂

Mention atmak: Bir fotoğraf ya da ileti paylaşırken birçok kullanıcının hesabını da bu fotoğraf ve iletide kullanmak anlamına gelmektedir. Öğrencilerim, fotoğraf tutkumu bildikleri için benim ilgimi çeken fotoğrafların altına @dmgadami diyerek bana mention atarlar. 🙂

Check-in yapmak: Özellikle Facebook, Swarm ve Foursquare’da fizikî olarak bulunan yeri ve konumu atmak. Gerçi çoğu öğrencim olmadığı yerleri de sanki oradaymış gibi atarlar. Sanırım fiziksel olmasa da ruhen ordalar. 🙂

Hashtag koymak: Sosyal medyada “#” işareti ile bilinen hashtag sayesinde aynı konuda insanların buluşmasını, o konudaki aramalarda direkt sonuca ulaşmalarını sağlar. Örneğin, İzmir’de yaşayan birinin çektiği İzmir fotoğraflarının altına #izmir hashtagi kullanması olayıdır.

Tbt (Throwback Thursday) yapmak: Sosyal medyada geçmişten, eski zamanlardan fotoğraf ya da bir söz paylaşmak anlamına gelmektedir. “Thursday” kelimesinin Türkçe karşılığı Perşembe günüdür. Bu yüzden tbt özellikle Perşembe günleri atılır. Fakat eğer Perşembe günü dışında paylaşılıyorsa #tb hashtagi kullanılır. Öğrencilerim #tbt atınca hocam yaşlanma belirtileri bunlar diye ifade kullanıyorlar fakat bana tbt anlamlı bir şey gibi geliyor 🙂

Like atmak: Herhangi bir paylaşımı beğenmektir. Like sayısı genç nesil için önemli bir olaydır. Like’a Like atmak gençler arasında iade-i ziyaret gibidir. 🙂

Trol atmak, Trollemek: Ciddi ya da daha resmi olunması gereken, anlam içeren bir konu, ortam ya da platformda konuyu ciddiyetsiz bir şekilde, alay eder gibi bir tavırla dalga geçmek olarak ifade edilmektedir. Bu durum sadece sosyal medyada olmaz, öğrencilerim derslerde bile birbirlerini trollerler. Bir nevi ciddi bir konuyu geyik malzemesi yapmak diyebiliriz.

Poke atmak, Pokelamak: Bir kişinin sosyal medyada birinin dikkatini çekmek için dürtmesi olarak nitelendirilir. “Hey ne yapıyorsun, sesin soluğun çıkmıyor” gibi bir anlama gelir.

Fenomen olmak: Sosyal medyada yüzlerce, binlerce ve hatta milyonlarca kişi tarafından ilgi gören ve takip edilen kişi fenomen olmuş demektir. Son zamanlarda gençler fenomen olmak için her türlü tehlikeyi bile göze almaktadır.

Fake atmak, Fakelemek: Sahte hesaplardan iletişime geçmek anlamına gelmektedir. Sosyal medya şu sıralar fake hesaplarla doldu taştı diyebiliriz. İfadesini özgürce ifade edemeyen gençler yorumlarını ya da iletişimlerini fake hesaplarla yapmaktadır.

Spam atmak: İstenmeyen bir sosyal medya kullanıcısının gönderilerinizi görmesini istemediğinizde spam atarsınız. Spame düşen mailler gibi düşünülebilir.

Youtuber olmak: Youtube video paylaşım sitesine video içerikler atan, yoğun takipçisi ve izleyicisi olan hatta bu izleyici sayılarına göre para kazanan meslek sahibi kişilere youtuber denmektedir. Bir öğrencim meslek sahibi olmak için üniversiteye gitmeye gerek yok hocam, youtuber olurum basarım parayı demişti. Yolun açık olsun 🙂

RT’lemek: Retweetlemek, yazılan bir iletinin kendi hesabınızda da paylaşılmasını istediğinizde yapılan eylemdir. Hoşa giden bir söz ya da fotoğrafı retweet ederek kendi hesabınızda yer almasını sağlayabilirsiniz.

Lol (Laughing out loud) atmak: Sesli gülmek anlamına gelir. Beğenilen ya da komik olan bir ileti ya da fotoğraf altına #lol hashtagi ile çok güldüğünü ifade etmektedir.

Entry atmak: Ekşi Sözlük ve Uludağ Sözlük gibi gençlerin bir konuda yorum yaptıkları platformlardaki her konuya entry denilmektedir. Mesela Efes antik şehir bir entry olmaktadır. Herkes Efes ile ilgili görüşlerini bu entry altına yazmaktadır. Tartışma, eleştiri ve beğenilme yine bu platformda bulunmaktadır.

Başka bir yazıda görüşme üzere.
Sevgi ve iyilikle kalın.